WARSZAWSKI PORTAL ROZWODOWY

phone   T. 22 403 77 03 
phone   T. 693 445 280 

ROZWÓD


Przed rozwodem

Rozwód w rozumieniu powszechnym to proces sądowy, który ma doprowadzić do prawnego rozwiązania małżeństwa.

Zanim zainicjujemy proces rozwodowy powinniśmy wiedzieć co będzie rozpoznawane lub co może być rozpoznawane przez sąd rozwodowy. W procesie są rozstrzygane lub brane pod uwagę takie kwestie jak:

  1. rozkład pożycia

  2. wina w rozkładzie pożycia

  3. dobro wspólnych małoletnich dzieci na wypadek orzeczenia rozwodu

  4. władza rodzicielska nad wspólnymi małoletnimi dziećmi

  5. kontakty rodziców z dzieckiem

  6. alimenty na dzieci

  7. sposób korzystania z zajmowanego wspólnie mieszkania

  8. podział wspólnego mieszkania albo przyznanie mieszkania jednemu z małżonków

  9. podział majątku wspólnego

  10. alimenty na wobec współmałżonka

  11. zasady współżycia społecznego

Niektóre z powyższych kwestii są obligatoryjnie rozstrzygane (sąd musi przesądzić dane zagadnienie), inne mają charakter fakultatywny w zależności od zachowania stron lub sytuacji.

Bardzo ważnym jest przygotowanie się do tego aby każda z powyższych kwestii – jeśli będzie rozpoznawana – została należycie przedstawiona i wykazana (udowodniona) przed sądem.

Przede wszystkim jednak pamiętajmy aby do czasu rozpoczęcia procesu nie popełnić żadnego błędu dającego argumenty współmałżonkowi. Jeżeli nie jesteśmy w stanie dojść do porozumienia ze swoim małżonkiem w jakiejkolwiek z powyższych kwestii to zbierajmy wszelkie dowody na daną okoliczność (dowody rozkładu pożycia, dowody winy w rozkładzie pożycia, dowody na to, iż dobro wspólnych małoletnich dzieci nie ucierpi wskutek orzeczenia rozwodu, dowody przemawiające za powierzeniem wykonywania władzy rodzicielskiej, właściwe umotywowanie żądanego sposobu ukształtowania kontaktów z dziećmi oraz dowody na tą okoliczność, dowody uzasadniające zasądzenie alimentów w żądanej wysokości, właściwe uzasadnienie żądania dotyczącego ukształtowania sposobu korzystania ze wspólnie zajmowanego mieszkania). Sposobem na brak jakichkolwiek dowodów na daną okoliczność jest podważanie dowodów przedstawionych przez współmałżonka oraz właściwie przeprowadzony dowód z przesłuchania stron.

Jak widać w procesie rozwodowym do przygotowania może być wiele trudnych zagadnień. Działajmy zatem, na ile to możliwe metodycznie i bez emocji.

Sprawa rozwodowa

Sprawa rozwodowa to w rozumieniu powszechnym proces cywilny inicjowany pozwem jednego ze współmałżonków, w którym domaga się on od sądu rozwiązania małżeństwa.

Postępowanie zabezpieczające w sprawie o rozwód

Wraz z pozwem albo jeszcze przed jego złożeniem można domagać się zabezpieczenia. Zabezpieczenie najczęściej stosowane w trakcie postępowania o rozwód polega na zobowiązaniu drugiej strony do łożenia na zaspokajanie potrzeb rodziny przez czas procesu lub na zobowiązaniu pozwanego do łożenia określonej kwoty pieniężnej (jednorazowo lub w cyklach miesięcznych) tytułem zaspokajania potrzeb alimentacyjnych dzieci. Podstawą zabezpieczenia jest jedynie uprawdopodobnienie istnienia roszczenia. Strona wnosząca o udzielenie zabezpieczenia powinna uprawdopodobnić, iż dochodzone przez nią roszczenie w zakresie alimentów jest zasadne co do zasady jak i wysokości. Roszczenia muszą wynikać z dotychczasowego standardu życia rodziny. Nie powinny to być roszczenia nowe, chyba, że ich pojawienie się jest wynikiem zmiany okoliczności, np. rozpoczęcia nauki w nowej szkole i związanych z tym wydatków. Powinna zostać także uprawdopodobniona ich wysokość. Żądanie relatywnie wysokiego zabezpieczenia alimentów lub potrzeb rodziny winno znaleźć swoje „mocne” uzasadnienie a czasami wręcz udowodnienie już na etapie postępowania zabezpieczającego. Pomimo brzmienia przepisu stanowiącego o tym, że wystarczające jest uprawdopodobnienie roszczenia w praktyce wysokie zobowiązanie pozwanej/pozwanego do łożenia wysokich należności tytułem dochodzonych alimentów może być wysoce utrudnione przy braku solidnych argumentów oraz dowodów świadczących o tym, iż pozwany jest w stanie takie zabezpieczenie ponosić a dotychczasowy standard życia rodziny wskazuje, iż roszczenie to nie jest wygórowane. Sąd co prawda nie przeprowadzi postępowania dowodowego w rozumieniu jakie nadaje mu Kodeks postępowania cywilnego nie mniej jednak zgłoszone na tą okoliczność dowody będą niemal tożsame ze zgłoszonymi wnioskami dowodowymi na etapie właściwego postępowania.

Pozew o rozwód

Pozew o rozwód aby mógł skutecznie zainicjować rozpoczęcie procesu winien spełniać pewne wymogi formalne określone przez Kodeks postępowania cywilnego oraz powinien być opłacony albo też strona winna wraz z nim złożyć wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i takie zwolnienie uzyskać. Oczywiście pozew winien zostać złożony w dwóch egzemplarzach wraz ze wszystkimi załącznikami. Ze względów praktycznych trzeci egzemplarz powinniśmy posiadać dla siebie wraz z dowodem jego wysłania lub złożenia w sądzie. Egzemplarz dla siebie powinniśmy posiadać wraz z kopiami załączników złożonych do sądu.

Pozew nie spełniający wymogów formalnych, nie opłacony lub odnośnie którego sad oddalił wniosek o zwolnienie od opłaty sądowej a strona nie uiściła tejże opłaty we właściwym terminie zostanie zwrócony. Pozew zwrócony nie wywołuje żadnych skutków. Pozew składa się w sądzie okręgowym właściwym ze względu na ostatnie wspólne miejsce zamieszkania rozwodzących się małżonków. Opłata od pozwu wynosi 600 złotych.

Postępowanie dowodowe w sprawie o rozwód

Postępowanie dowodowe w sprawach rozwodowych ma przede wszystkim na celu ustalenie okoliczności dotyczących rozkładu pożycia, jak również okoliczności dotyczących dzieci stron i ich sytuacji, a w razie uznania powództwa – także przyczyn, które skłoniły do tego stronę pozwaną. Jeżeli pozwany uzna żądanie pozwu a małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania stron.

Podstawową przesłanką orzeczenia rozwodu jest zupełny i trwały rozkład pożycia małżeńskiego. Jeżeli po wstępnym, informacyjnym przesłuchaniu stron albo z okoliczności sprawy (najczęściej z treści pozwu i ew. odpowiedzi na pozew) w przeświadczeniu sędziego orzekającego istnieją widoki na utrzymanie małżeństwa, sąd może skierować strony do mediacji. W przeciwnym razie sąd przystępuje do postępowania dowodowego. W każdej sprawie o rozwód przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron jest obligatoryjne. W sprawach spornych postępowanie dowodowe najczęściej sprowadza się do przesłuchania świadków oraz przeprowadzenia dowodu z dokumentów. Również w przypadku wynajęcia detektywa przeprowadzenie dowodu z wyników jego pracy sprowadza się do jego przesłuchania w charakterze świadka. Oczywiście środki dowodowe mogą być także inne ale sądy rozwodowe bardzo niechętnie je przeprowadzają zwłaszcza w sytuacjach kiedy ta sama okoliczność może być udowodniona innymi „łatwiejszymi” do przeprowadzenia środkami dowodowymi i strona zgłasza dany dowód jako kolejny mający udowodnić ten sam stan faktyczny. Można się wówczas spodziewać, iż sąd zasugeruje cofnięcie takiego wniosku dowodowego lub oddali taki wniosek jeśli pod wpływem tejże sugestii wniosku nie cofniemy.

Jeżeli pozwany uznaje żądanie pozwu a małżonkowie nie mają wspólnych małoletnich dzieci, sąd może ograniczyć postępowanie dowodowe do przesłuchania stron.

Należy pamiętać, iż rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia. Jednakże i w takim wypadku rozwód może mieć miejsce, o ile:

  • drugi z małżonków wyraża zgodę na rozwód,

  • odmowa zgody jest w świetle okoliczności danej sprawy sprzeczna z zasadami współżycia społecznego

Niewyrażanie zgody na rozwód

Możliwym sposobem obrony przed rozwodem jest także niewyrażanie zgody na rozwód. Jednakże należy pamiętać, iż odmowa wyrażenia zgody na rozwód jest uprawnieniem małżonka nie ponoszącego winy za rozkład pożycia i z zasady prowadzi do niemożności orzeczenia rozwodu. Odmowa nie może być natomiast narzędziem zemsty lub szykany.

Niewyrażenie zgody na rozwód uzasadniane motywacją religijną w sytuacji gdy odmawiający małżonek jest osobą wierzącą i praktykującą i nie może się pogodzić z rozwodem małżeństwa zawartego w formie religijnej – nie może być uznana za sprzeczną z zasadami współżycia w naszym społeczeństwie. Oznacza to, iż w takiej sytuacji sąd nie powinien uwzględnić powództwa (rozwiązać małżeństwa przez rozwód) powołując się, na okoliczność, iż brak odmowy rozwodu byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego. W takiej sytuacji sąd winien oddalić powództwo, oczywiści tak jak wskazaliśmy wcześniej pod warunkiem, iż brak zgody na rozwód pochodzi ze strony małżonka niewinnego rozkładowi pożycia.

Udowadnianie winy w rozkładzie pożycia

Postępowanie dowodowe przybiera najszerszy wymiar wówczas gdy strony udowadniają sobie wzajemnie winę w rozkładzie pożycia i żadna nie chce iść na kompromis czy to polegający na uznaniu swej winy czy to osiągnięciu zgody na orzeczenie rozwodu z winy obojga czy też zgody na orzeczenie rozwodu bez orzekania o winie. Szeroki zakres postępowanie dowodowe przybiera także wówczas gdy istnieje konflikt w zakresie wysokości alimentów, kontaktów z dziećmi i władzy rodzicielskiej. Sąd nie rozpoznaje natomiast wniosków o podział mieszkania lub pozostałych składników majątku wspólnego jeśli strony nie przedstawią w tym zakresie zgodnego wniosku.

Nie ma zasadniczych powodów do dyskwalifikacji dowodu z nagrań rozmów telefonicznych, nawet jeżeli nagrań tych dokonywano bez wiedzy jednego z rozmówców. Skoro strona nie zakwestionowała skutecznie w toku postępowania autentyczności nagrań, to mogą one służyć za podstawę oceny zachowania się stron i dają prawo do formułowania na tej podstawie wniosków, np. co do winy.

Skierowanie do mediacji w sprawach spornych

Na każdym etapie postępowania sąd może skierować strony do mediacji w celu ugodowego załatwienia spornych kwestii dotyczących zaspokojenia potrzeb rodziny, alimentów, sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi oraz spraw majątkowych.

Wina a alimenty od drugiego małżonka po rozwodzie

W trakcie procesu rozwodowego strona może domagać się zasądzenia na swoją rzecz alimentów od drugiej strony na wypadek orzeczenia rozwodu. Należy się zastanowić nad zasadnością domagania się wydania orzeczenia o rozwiązaniu małżeństwa z winy drugiej strony biorąc pod uwagę do czego nam to może być potrzebne i jakie są konsekwencje orzeczenia rozwodu z winy drugiej strony, z orzeczeniem winy obu stron lub bez orzekania o winie.

Orzeczenie winy ma znaczenie przede wszystkim na przyszłość z uwagi na możliwość domagania się alimentów od, lub przez drugiego małżonka. O konsekwencjach orzeczenia winy w kontekście alimentów szerzej piszemy w artykule tutaj.

Ponadto należy pamiętać, iż co do zasady rozwód nie jest dopuszczalny, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Przepis ten jest jednak w praktyce niezwykle rzadko stosowany albowiem utrzymywanie małżeństwa, w którym nastąpił zupełny i trwały rozpad pożycia a więc wygasły wszelkie więzi: fizyczne, emocjonalne i gospodarcze niezależnie od tego, że rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia byłoby w powszechnym odczuciu sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Praktyczny aspekt orzeczenia winy w rozpadzie pożycia przybiera najczęściej na znaczeniu tylko wówczas jeżeli:

  • grozi nam możliwość domagania się od nas przez drugiego małżonka alimentów albo

  • chcemy zapewnić sobie alimenty od drugiego eks-małżonka.

Jeśli wiemy, że alimentacja będzie w praktyce niemożliwa, rozważmy czy warto upierać się przy swoim stanowisku dotyczącym orzeczenia winy i kontynuować w tym zakresie postępowanie dowodowe.

Władza rodzicielska i kontakty z dziećmi

Należy pamiętać, iż co do zasady w wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka (alimenty).

Na to orzeczenie jednak przemożny wpływ mają rodzice. I tak, należy wskazać, iż w sprawie rozwodowej możliwe są trzy zachowania rodziców w tym zakresie:

  1. rodzice zawierają pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie,

  2. rodzice nie będą wstanie zawrzeć w/wym. porozumienia,

  3. rodzice wniosą o nie orzekanie w przedmiocie utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

ad. A. Rodzice zawierają pisemne porozumienie o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie

W takim wypadku sąd uwzględnia pisemne porozumienie rozwodzących się rodziców o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie> Jednakże pod warunkiem, że porozumienie to jest zgodne z dobrem dziecka i nie budzi wątpliwości sądu w zakresie skuteczności jego wykonywania.

Porozumienie rodziców powinno zawierać:

  • postanowienia odnoszące się do władzy rodzicielskiej (najczęściej będzie to porozumienie pozostawiające władzę rodzicielską obojgu rodzicom oraz określające sposób podejmowania decyzji w przedmiocie tejże władzy) oraz

  • zawierać ustalony przez rodziców sposób kontaktowania się z dzieckiem/dziećmi.

Niezgodne z dobrem dziecka może być porozumienie ograniczające władzę rodzicielską jednego z rodziców lub pozbawiającą tej władzy jednego z rodziców. Jednakże trudno sobie nawet wyobrazić aby rodzic mający zostać pozbawiony całkowicie władzy rodzicielskiej wyraził dobrowolnie zgodę na zawarcie tego w porozumieniu. Z pewnością dobru dziecka może także zagrażać określony sposób podejmowania decyzji wobec najistotniejszych kwestii wychowawczych. W zawartym porozumieniu odzwierciedlenie winna znaleźć zasada, iż rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie. W razie potrzeby sąd winien dążyć do tego rozwiązania nakłaniając strony do zawarcia właśnie takiego porozumienia lub decydując o tym sam, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia, tj. zaakceptowania woli rodziców odnośnie życia rodzeństwa w rozłączeniu.

ad. B. Rodzice nie są w stanie zawrzeć porozumienia

Jeżeli rodzice nie będą w stanie podpisać porozumienia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem wówczas sąd rozstrzygnie o tym za nich.

W tym wypadku obowiązkiem sądu będzie kierowanie się zasadą, iż dziecko ma prawo do wychowania przez oboje rodziców a zatem pozostawienie władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom i zapewnienie im możliwie najszerszych kontaktów winno być dla niego priorytetem.

Wyjątkiem od tej zasady będzie powierzanie przez sąd wykonywania władzy rodzicielskiej tylko jednemu z rodziców a zarazem ograniczenie władzy rodzicielskiej drugiego. W takim przypadku sąd wskażę do małżonkowi w wyroku do jakich obowiązków i uprawnień ogranicza tą władzę, biorąc pod uwagę, iż musi za tym przemawiać dobro dziecka.

ad. C. Rodzice wniosą o nie orzekanie w przedmiocie utrzymywania kontaktów z dzieckiem.

Sąd może na zgodny wniosek stron nie orzekać o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem. Należy zauważyć, że samo złożenie zgodnego wniosku o nie orzekaniu o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem nie obliguje sądu do uwzględnienia takiego wniosku. Leży to w dyskrecjonalnej władzy sądu, który winien ocenić każdorazową taką sytuację przez pryzmat dobra dziecka. Należy także zauważyć, że uwzględnienie lub nie takiego wniosku rozwodzących się małżonków nie zwalnia sądu z rozstrzygnięcia o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem.

Dobro wspólnych małoletnich dzieci

Fakt, że dobro wspólnych małoletnich dzieci nie ucierpi na skutek rozwodu stanowi jedną z (często bagatelizowanych) przesłanek rozwodu. Sąd orzekając w przedmiocie rozwodu stron każdorazowo bada jakie będą skutki rozwodu z punktu widzenia sytuacji materialnej i niematerialnej samych dzieci. O ile ocena sytuacji materialnej dzieci sprowadza się do ustalenia uzasadnionych potrzeb dzieci oraz możliwości ich zaspokajania po rozwodzie, o tyle aspekt niematerialny związany jest z wpływem rozłąki rodziców na psychikę dziecka oraz na jego prawidłowy rozwój. Kontynuowanie małżeństwa, w którym dochodzi do ciągłych awantur, przejawów agresji, a nawet przemocy może mieć negatywny wpływ na poczucie bezpieczeństwa dziecka. Z drugiej strony silne więzi dziecka z obojgiem rodziców oraz utrwalone potrzeby wspólnego spędzania czasu, przy jednoczesnym wczesnym wieku dziecka – mogą stanowić przeszkodę do orzeczenia rozwodu – przynajmniej do czasu zmiany okoliczności sprawy.

Oceniając, czy dobro małoletnich dzieci małżonków nie sprzeciwia się rozwodowi, należy przede wszystkim rozważyć, czy rozwód nie spowoduje osłabienia więzi z dziećmi tego z małżonków, przy którym dzieci nie pozostaną, w stopniu mogącym ujemnie wpłynąć na wykonywanie jego obowiązków rodzicielskich. Wśród okoliczności z tego punktu widzenia istotnych, na plan pierwszy wysuwa się ponowny związek małżeński jednego lub obojga małżonków, którego zawarcie stanowi często istotny motyw ubiegania się o rozwód. Tak co do tej, jak i co do innych podobnych okoliczności nie byłoby dopuszczalne domniemanie ogólne ani co do tego, że pod tym względem rozwód w zasadzie doboru dzieci nie zagraża, ani też co do tego, że z reguły zagrożenie takie zachodzi, co byłoby równoznaczne z zakazem rozwodu w razie istnienia wspólnych małoletnich dzieci, czego kodeks nie przewiduje. Gdy jednak rozwód dotyczyć ma małżeństwa wielodzietnego, w którym obowiązek utrzymania małoletnich dzieci w pełni wyczerpuje możliwości zarobkowe i majątkowe małżonków, to wzgląd na dobro tych dzieci może przemawiać przeciwko orzeczeniu rozwodu i otworzeniu w ten sposób ich rodzicom możliwości założenia nowej rodziny.

Uszczerbku dla małoletnich dzieci można się dopatrzyć w orzeczeniu rozwodu, gdy istniejący stan faktyczny nie pozwala na rozstrzygnięcie o sytuacji dzieci w sposób zapewniający zaspokojenie ich potrzeb materialnych i moralnych co najmniej w takim zakresie, w jakim potrzeby te zaspokajane są obecnie. Dotyczy to zwłaszcza wypadków, w których wspólna piecza faktyczna obojga rodziców jest w ustalonych okolicznościach konieczna i w pewnym zakresie wykonywana, a istniejące pomiędzy małżonkami stosunki nie rokują szans utrzymania tego stanu rzeczy po rozwodzie.

Za wnioskiem, że dobro dzieci ucierpi wskutek rozwodu, może przemawiać nieustępliwe stanowisko małżonków co do sposobu wykonywania w przyszłości władzy rodzicielskiej, a zwłaszcza domaganie się każdego z rodziców, by dzieci powierzono jemu z wyłączeniem wszelkiej ingerencji drugiego małżonka. Dotyczy to w szczególności wypadków, gdy istnieją podstawy do przewidywania, że utrzymanie status quo w stosunkach wzajemnych rodziców będzie dla ich małoletnich dzieci bardziej korzystne.

Nie należy jednakże tracić z pola widzenia sytuacji, w których istniejący między małżonkami stan napięcia wpływa tak niekorzystnie na warunki życiowe dzieci, że wzgląd na ich dobro nie mógłby uzasadniać odmowy rozwodu.

Dla oceny, czy dobro dzieci ucierpi wskutek orzeczenia rozwodu, mogą też mieć istotne znaczenie: wiek dzieci, ich dotychczasowe stosunki z rodzicami, jak również stan zdrowia i stopień wrażliwości dzieci. Uwzględnienie takich i podobnych okoliczności, które charakteryzują dzieci i istniejące stosunki rodzinne, oraz rozważenie ich po zasięgnięciu – w razie potrzeby – opinii biegłego psychologa, może stanowić istotną pomoc dla sądu przy ocenie wpływu ewentualnego rozwodu na dobro wspólnych małoletnich dzieci stron. Korzystając z opinii biegłego psychologa, należy zachować daleko idąca ostrożność, aby dziecko nie zostało wciągnięte do procesu rozwodowego rodziców.

Alimenty na dzieci

Alimenty to środki pieniężne związane z utrzymaniem i wychowaniem małoletnich dzieci. Obowiązek alimentacyjny może przybierać formę osobistych starań rodziców, polegających na sprawowaniu szeroko pojętej opieki, tj. przygotowywaniu posiłków, zawożeniu na zajęcia, odrabianiu lekcji, wspólnej zabawie, nauce, nadzorowaniu fizycznego i umysłowego rozwoju dziecka, kształtowaniu jego zachowań i przygotowaniu go do samodzielnego życia w społeczeństwie.

Alimenty w sprawie rozwodowej sprowadzają się do nałożenia na jednego z rodziców – niesprawującego opisanej powyżej bezpośredniej codziennej opieki nad dzieckiem – obowiązku zapłaty do rąk drugiego z rodziców ustalonej w skali miesiąca kwoty pieniężnej. To czy obowiązek alimentacyjny jest zasadny zależy zatem, od majątku samego małoletniego – jeśli bowiem dysponuje zasobami, które gwarantują mu stałe wpływy wystarczające na pokrycie kosztów jego utrzymania, rodzic może być nawet zwolniony ze świadczenia na jego rzecz.

Wysokość alimentów zależy od usprawiedliwionych potrzeb małoletniego oraz zarobkowych i majątkowych potrzeb zobowiązanego rodzica. Usprawiedliwione potrzeby małoletniego odpowiadają jego osobistym potrzebom prawidłowego rozwoju i wychowania. Są to zatem koszty jego utrzymania, wyżywienia, kształcenia (w tym zajęć dodatkowych), koszty leczenia, rekreacji i rozwoju osobistego. Warto w tym celu przygotować zestawienie wszystkich wydatków w arkuszu kalkulacyjnym, np. Excelu i załączyć takie wyliczenie do pozwu. W zależności od stopy życiowej danej rodziny, potrzeby te – przy uwzględnieniu specyfiki rozwoju i wychowania małoletniego mogą przedstawiać znaczną wartość.

Wysokość alimentów nie może być oderwana od sytuacji zobowiązanego rodzica. I tak ocenie sądu podlega miesięcznie uzyskiwany przez pozwanego dochód, przy uwzględnieniu średniej z ostatniego roku, jego kwalifikacji i doświadczenia zawodowego, stanu majątku którym dysponuje, stanu zdrowia oraz potencjału zarobkowego na przyszłość. Nawet przy założeniu, że zobowiązany wykazuje średnie zarobki miesięczne, wysokość alimentów może być uzależniona od jego możliwości zarobkowania ze względu na posiadane doświadczenie, wydajność zdrowotną w tym brak przeciwwskazań do podjęcia pracy dorywczej, zwiększenia etatu czy możliwości znalezienia na rynku pracy bardziej dochodowego zatrudnienia. Przy właściwym zaangażowaniu procesowym strony ubiegającej się alimenty, można zatem wykazać, że dochody z podjętego przez zobowiązanego zatrudnienia nie odpowiadają jego możliwościom, a co za tym idzie Sąd może zasądzić większą kwotę alimentów nawet jeśli na dzień orzekania nie przekłada się na wysokość oficjalnie uzyskiwanych dochodów przez zobowiązanego.

Na uwadze należy mieć wreszcie, okoliczność czy zarobki pozwanego sztucznie nie zmalały w okresie trzech lat poprzedzających wystąpienie z żądaniem alimentów. Sąd nie uwzględni pogorszenia sytuacji materialnej zobowiązanego jeśli ten był już wcześniej zobowiązany do alimentacji, a w spornym okresie bez ważnego powodu zrzekł się prawa majątkowego lub w inny sposób dopuścił do jego utraty albo jeżeli zrzekł się zatrudnienia lub zmienił je na mniej zyskowne.

Pozew o alimenty można wnieść również jeśli strony nie decydują się na sprawę rozwodową lub już po jej zakończeniu w ramach roszczenia o podwyższenie alimentów. Wzór pozwu o alimenty znajdą Państwo tutaj.

Orzeczenie o sposobie korzystania z zajmowanego wspólnie mieszkania

Warunkiem orzekania o sposobie korzystania z mieszkania jest istnienie takiego właśnie stanu faktycznego, w którym małżonkowie wspólnie zajmują mieszkanie. Jednakże sąd może orzec o sposobie korzystania z tego mieszkania także w wypadku, gdy małżonek nie przebywa w nim tylko przejściowo, w szczególności gdy – nie rezygnując ze wspólnego mieszkania – zmuszony był je opuścić na skutek samowolnego, sprzecznego z prawem lub zasadami współżycia społecznego, postępowania drugiego małżonka. Należy zwrócić uwagę, iż sąd dokonuje określenia sposobu korzystania niezależnie od tego kto jest właścicielem mieszkania lub komu przysługuje tytuł prawny do władania tym mieszkaniem. Ta kwestia, jest sądowi zupełnie obojętna. Innymi słowy nawet jeśli wspólnie zajmowane mieszkanie należy, np. do jednego z małżonków to fakt jego wspólnego zajmowania obliguje sąd do określenia sposobu korzystania z niego. Orzeczenie sądu w tym zakresie ma charakter podziału do korzystania w celu zapobieżenia ew. konfliktom co do tej właśnie kwestii. Przez czas zajmowania mieszkania małżonkowie winni respektować określony przez sąd sposób korzystania z niego.

Należy podkreślić jednak, ze określenie sposobu do korzystania nie daje małżonkowi, który nie legitymuje się innym tytułem do władania lokalem żadnych prawnych uprawnień do tego lokalu.

Określenie sposobu korzystania ze wspólnie zajmowanego lokalu ma charakter tymczasowy i reguluje ten stan do czasu kiedy takie zajmowanie ma miejsce. Nie stoi to na przeszkodzie aby małżonek, który ma wyłączny tytuł do lokalu (np. własność) wytoczył powództwo eksmisyjne wobec drugiego małżonka.

Sąd wyjątkowo może odstąpić od orzeczenia o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania w wypadku, gdy małżonkowie z przyczyn usprawiedliwionych temu się sprzeciwiają np. dlatego, że już wcześniej uzgodnili między sobą sposób korzystania z mieszkania, albo gdy ze względu na rodzaj mieszkania (np. jedna izba) orzeczenie o odrębnym korzystaniu z poszczególnych części mieszkania byłoby bezprzedmiotowe.

Orzeczenie o eksmisji drugiego małżonka z mieszkania

W wypadkach wyjątkowych, gdy jeden z małżonków swym rażąco nagannym postępowaniem uniemożliwia wspólne zamieszkiwanie, sąd może nakazać jego eksmisję na żądanie drugiego małżonka. Orzeczeniu eksmisji w tym trybie nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że eksmitowany małżonek w dacie wyrokowania przejściowo nie przebywa we wspólnym mieszkaniu, nie rezygnując jednak z dalszego zamieszkiwania w tym mieszkaniu.

Prawomocne orzeczenie eksmisji jednego z małżonków powoduje utratę przez eksmitowanego przysługującego mu dotychczas prawa zamieszkiwania w mieszkaniu i powoduje zachowanie prawa do dalszego zamieszkiwania tylko przez drugiego małżonka.

Należy wskazać, iż orzecznictwo sądowe skalania się do poglądu, iż w wyroku orzekającym rozwód nie można orzec eksmisji małżonka, któremu przysługuje wyłączne prawo do lokalu mieszkalnego, np. lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego czy własność, stanowiące jego majątek osobisty. Dotyczy to także mieszkania, przydzielonego takiemu małżonkowi wyłącznie w związku ze sprawowaną przez niego funkcją, w szczególności jako mieszkania funkcyjnego.

Podział wspólnego mieszkania albo przyznanie mieszkania jednemu

z małżonków

Co do zasady podział wspólnego mieszkania lub przyznanie mieszkania jednemu z małżonków możliwe jest tylko i wyłącznie gdy:

  • małżonkowie złożą w tym zakresie zgodny wniosek,

  • drugi małżonek wyrazi zgodę na opuszczenie mieszkania bez dostarczenia mu lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego,

  • podział bądź jego przyznanie jednemu z małżonków jest możliwy.

Są to przesłanki konieczne bez, których sąd nie dokona podziału lub przyznania mieszkania jednemu z małżonków.

W interesie szybkiej normalizacji stosunków majątkowych stron wskazane jest przeprowadzenie częściowego podziału majątku wspólnego, jeżeli tylko co do części majątku wspólnego możliwe jest dokonanie jego podziału bez spowodowania nadmiernej zwłoki postępowania. Dotyczy to w szczególności podziału majątku wspólnego w zakresie jego podstawowego składnika, jakim jest mieszkanie, samo lub wraz z przedmiotami urządzenia domowego.

Przedmiotem orzeczenia o podziale albo o przyznaniu jednemu z małżonków może być tylko takie mieszkanie, wspólnie zajmowane przez małżonków, do którego prawo przysługuje obojgu rozwodzącym się małżonkom.

Przedmiotem orzeczenia w wyroku rozwodowym o podziale – na zgodny wniosek stron – wspólnego mieszkania mogą być w szczególności nadające się do dokonania takiego podziału:

  • stanowiący własność małżonków na zasadach wspólności majątkowej albo stanowiący przedmiot ich współwłasności dom jednorodzinny albo lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość;

  • wspólne mieszkanie stron stanowiące przedmiot przysługującego im spółdzielczego prawa do lokalu;

  • wspólne mieszkanie stron zajmowane na podstawie umowy najmu albo decyzji administracyjnej o przydziale

Przyznanie wspólnie zajmowanego mieszkania – na zgodny wniosek stron – jednemu z małżonków powoduje wygaśnięcie prawa drugiego z nich do tego mieszkania. Z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia w tym przedmiocie prawo do mieszkania (rzeczowe lub obligacyjne) przysługuje wyłącznie temu małżonkowi, któremu mieszkanie zostało przyznane.

Nie jest wyłączone dokonanie przez strony w procesie o rozwód podziału majątku wspólnego w drodze ugody sądowej z tym jednak zastrzeżeniem, że taka ugoda stanie się skuteczna z chwilą prawomocnego orzeczenia rozwodu. Z tą więc dopiero chwilą może być ona zaopatrzona klauzulą wykonalności.

W wypadku orzeczenia o podziale wspólnego mieszkania albo o przyznaniu go jednemu z małżonków, sąd może na zgodne żądanie stron orzec o obowiązku dokonania odpowiedniej spłaty lub dopłaty z tego tytułu na rzecz drugiego małżonka, ale tylko w razie zgodnego określenia przez oboje małżonków wysokości, terminu i innych warunków spłaty lub dopłaty. W braku takiego zgodnego określenia wzajemne rozliczenia rozwiedzionych małżonków ze wspólnego mieszkania mogą być dokonane w odrębnym postępowaniu.

Orzekając o wspólnym mieszkaniu małżonków sąd uwzględnia przede wszystkim potrzeby dzieci i małżonka, któremu powierza wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Podział majątku wspólnego w procesie rozwodowym

Przeprowadzenie podziału majątku wspólnego stron w ramach sprawy rozwodowej jest możliwe na wniosek jednego z małżonków, o ile przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Należy jednak wskazać, iz wniosek jednego z małżonków nie może dotyczyć wspólnego mieszkania albowiem w tym zakresie zastosowanie znajdzie szczególna reguła omówiona wyżej, która do podziału tego wspólnego składnika majątku wspólnego wymaga:

  • wspólnego wniosku rozwodzących się małżonków,

  • wyrażenia przez drugiego małżonka zgody na opuszczenie mieszkania bez dostarczenia mu lokalu zamiennego i pomieszczenia zastępczego,

  • wykazania, iż podział lub przyznanie jednemu z małżonków mieszkania jest możliwe.

Należy zatem uznać, iż podział, o którym tu mówimy dotyczy składników majątku wspólnego, które nie służą do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych rozwodzących się małżonków acz mogą być to również mieszkania.

Podstawową przesłanką, która kierują się sądy okręgowe w sprawach o rozwód, w przypadku złożenia wniosku o podział majątku wspólnego to badanie czy rozpoznanie takie wniosku nie przyczyni się do nadmiernej zwłoki całego postępowania. Uznaje się, iż przeprowadzenie podziału nie powoduje nadmiernej zwłoki postępowania nie tylko wtedy, gdy między stronami nie ma sporu co do składu i sposobu podziału tego majątku, lecz także wtedy, gdy wyjaśnienie spornych między stronami okolicznościami, bądź też takich okoliczności, które sąd obowiązany jest ustalić z urzędu, wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w ograniczonym przedmiotowo i czasowo zakresie. W procesach rozwodowych podział majątku wspólnego należy do rzadkości a strony najczęściej decydują się na taki podział w odrębnym postępowaniu.

Co do podziału majątku wspólnego bardziej szczegółowe informacje znajdziecie Państwo w zakładce Podział majątku

 

Po rozwodzie

Najważniejszymi konsekwencjami cywilno – prawnymi rozwodu są:

  • Możliwość zawarcia nowego związku małżeńskiego w sensie prawnym,

  • Ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej, o ile takowa była a co za tym idzie –

  • Możliwość dokonania podziału majątku wspólnego,

  • Uregulowanie wzajemnych relacji w stosunku do dzieci (władza rodzicielska, w tym określenie miejsca zamieszkania dziecka, kontakty z dziećmi, obowiązek alimentacyjny),

  • Możliwość powrotu do nazwiska noszonego przed zawarciem związku, o ile zmiana taka miała miejsce,

  • Brak domniemania pochodzenia dziecka z małżeństwa jeżeli urodziło się ono po 300 dniach od orzeczenia rozwodu,

  • Możliwość domagania się zasądzenia alimentów od byłego małżonka,

  • Brak możliwości dziedziczenia po byłym małżonku.

Oczywiście konsekwencji rozwodu jest znacznie więcej. O tym jednak piszemy w naszych Artykułach i ciekawostkach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Wróć do góry