WARSZAWSKI PORTAL ROZWODOWY

phone   T. 22 403 77 03 
phone   T. 693 445 280 

PODZIAŁ MAJĄTKU


Konsekwencją rozwodu jest zwykle ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej a co za tym idzie – możliwość dokonania podziału majątku.

Zacznijmy jednak od początku.

Konsekwencją zawarcia związku małżeńskiego jest zwykle powstanie pomiędzy małżonkami ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Oznacza to, iż wszystko co małżonkowie nabędą w małżeństwie, czy to razem czy osobno staje się ich wspólne. Jeszcze przed zawarciem związku, przyszli małżonkowie mogą zawrzeć umowę majątkową, mocą której wyłączą wspólność ustawową i najczęściej wybiorą ustrój rozdzielności majątkowej (popularnie w naszym społeczeństwie określa się taką czynność intercyzą i popularnie rozumie się przez to wyłączenie wspólności na rzecz rozdzielności majątkowej).

Małżonkowie, którzy nie zawarli takowej umowy (co najczęściej zdarza się w naszym społeczeństwie) pozostają w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej.

Ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej oznacza, że w małżeństwie istnieją 3 majątki,

  • majątek osobisty żony,
  • majątek osobisty męża,
  • majątek wspólny małżonków.

W czasie trwania ustroju wspólności majątkowej małżonkowie nie mogą dzielić majątku wspólnego.

Wspólność majątkowa małżeńska najczęściej ustaje:

  • W wyniku jej wyłączenia przez małżonków w czasie trwania małżeństwa poprzez zawarcie stosownej umowy. Umowę wyłączającą ustrój wspólności ustawowej sporządza się przed notariuszem.
  • W wyniku jej przymusowego zniesienia przez sąd.
  • W wyniku rozwiązania małżeństwa przez rozwód.

W wyniku powyższych zdarzeń (ustania wspólności majątkowej małżeńskiej):

  • majątek wspólny przekształca się w majątek udziałowy, a każdy z małżonków ma w nim udział w wysokości 1/2,
  • małżonkowie mogą przystąpić do podziału majątku wspólnego.

Jak z powyższego widać podział majątku wspólnego może nastąpić już w trakcie trwania małżeństwa. Podział majątku wspólnego może nastąpić przed sądem lub na mocy umowy stron, przy czym jeśli w skład majątku wchodzi nieruchomość lub inne prawo zbywalne w formie szczególnej umowa taka musi być zawarta w formie szczególnej (najczęściej w formie aktu notarialnego).

Sądowy podział majątku

Sprawa o podział majątku wspólnego może być zainicjowana stosownym żądaniem w pozwie rozwodowym albo poprzez złożenie wniosku przed sądem rejonowym właściwym ze względu na miejsce położenia majątku lub jego znacznej części.

Wniosek. Opłata od wniosku o podział majątku

Wniosek podlega opłacie stałej w wysokości 1000 zł, a w przypadku gdy wniosek małżonków zawiera zgodny projekt podziału opłata wynosi 300 zł.

We wniosku o podział majątku należy wskazać majątek, który ma być przedmiotem podziału oraz proponowany sposób podziału. W wypadku gdy w skład spadku wchodzą nieruchomości, należy przedstawić dowody stwierdzające, że nieruchomość stanowi własność eks-małżonków. Wskazane jest także przedstawienie sądowi dowodów własności przedmiotów innych składników majątku w szczególności rzeczy ruchomych i wierzytelności jeśli ze względu na ich wartość możnaby mieć uzasadnione wątpliwości co do ich własności albo ze względu na swoje właściwości dowodem ich własności są inne dokumenty, np. zaświadczenie o ilości posiadanych instrumentów finansowych zgromadzonych na rachunkach maklerskich, dowód własności samochodu i inne.
Projektowany sposób podziału nieruchomości na części powinien być zaznaczony na planie sporządzonym według zasad obowiązujących przy oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych. Projekt taki nie jest wymagany jeżeli poszczególne nieruchomości są wydzielone geodezyjnym jednostkami ewidencyjnymi (działkami).

Postępowanie przed sądem

Sąd w pierwszej kolejności winien ustalić skład majątku wspólnego.

Co do zasady sąd ustalając skład majątku podlegającego podziałowi bierze pod uwagę tylko aktywa. Pasywa, a więc długi nie są dzielone przez sąd. Sądy jednak dzieląc aktywa biorą pod uwagę długi w majątku wspólnym i starają się w sposób bardziej lub mniej udany uwzględniać fakt obciążenia majątku długami przy jego podziale. Sprawa jest o tyle utrudniona, że długi w majątku wspólnym to najczęściej pożyczki i kredyty w bankach, których dłużnikami są obydwoje małżonkowie. Sąd niezależnie o dokonanego podziału tj. przyznania danego składnika majątkowego (najczęściej nieruchomości) jednemu z małżonków nie jest władny wkroczyć w obowiązek spłaty kredytu czy pożyczki, który obciąża tenże składnik w postaci hipoteki lub też jest należny bankowi bez żadnego zabezpieczenia na danym składniku. Dłużnikami wobec banku są nadal solidarnie oboje małżonkowie niezależnie, od tego któremu z nich sąd przyzna własność danego składnika. Każde rozwiązanie w związku z tym dalekie jest od sprawiedliwości i nie rozwiązuje problemu. O tym zagadnieniu jednak szerzej piszemy w artykule Podział majątku a długi
Ponadto w postępowaniu o podział majątku wspólnego sąd rozstrzyga także:

  • o żądaniu ustalenia nierównych udziałów małżonków w majątku wspólnym, jeśli jeden lub oboje małżonkowie wnieśli takie żądanie
  • o tym jakie wydatki, nakłady i inne świadczenia z majątku wspólnego na rzecz majątku osobistego lub odwrotnie podlegają zwrotowi
  • o prawie własności, jak również o wzajemnych roszczeniach eks-małzonków z tytułu posiadania rzeczy

Gdy eks-małżonkowie złożą zgodny wniosek co do sposobu podziału, sąd wyda postanowienie odpowiadające treści wniosku, jeżeli projekt podziału nie sprzeciwia się prawu ani zasadom współżycia społecznego, ani też nie narusza w sposób rażący interesu osób uprawnionych.

Jeżeli brak jest porozumienia co sposobu podziału majątku wspólnego sąd w pierwszej kolejności winien rozważyć możliwość dokonania podziału w naturze biorąc pod uwagę wysokość udziałów w majątku wspólnym. Jeśli nie była poruszana kwestia ustalenia nierównych udziałów w tym majątku wówczas udziały są równe i sąd winien rozważyć możliwość podziału majątku na dwie równe części. Jeśli podział taki możliwy jest w znacznym stopniu, to sąd winien dokonać właśnie takiego podziału. Ewentualne różnice w podziale naturalnym sąd winien wyrównać nałożeniem na małżonka uzyskującego większą część majątku w naturze obowiązkiem dopłaty pieniężnej na rzecz drugiego małżonka.

Jeśli podział w naturze nie będzie mógł zostać dokonany (z różnych przyczyn: prawnych, ekonomicznych, gospodarczych) sąd winien rozważyć przyznanie majątku lub jego części w całości jednemu z małżonków. Należy pamiętać, iż w przypadku przyznania określonych składników majątkowych jednemu z małżonków sąd winien rozważyć czy w związku z takim rozstrzygnięciem powstanie obowiązek spłaty lub dopłaty ze strony drugiego eks-małżonka a jeśli tak to czy małżonek ten posiada zasoby finansowe umożliwiające dokonanie takiej spłaty czy dopłaty. Jeśli małżonek nie będzie w stanie spłacić drugiego małżonka lub nie chce otrzymać danego składnika majątkowego z uwagi na brak możliwości jego utrzymywania sąd nie powinien przyznawać na wyłączną własność takiego skladnika majątkowego temu właśnie eks-małżonkowi. Sąd w takim wypadku powinien rozważyć sprzedaż egzekucyjną danego składnika majątkowego i podział sumy uzyskanej z egzekucji w proporcji do udziałów.

Wielość składników majątkowych, ich różnorodność, różnorodność nastawienia małżonków ich możliwości spłaty, możliwości zarządzania i postawa, roszczenia, wspólne interesy, działalność gospodarcza jednego lub obojga, udział w spółkach cywilnych, osobowych, kapitałowych, innych podmiotach gospodarczych i wiele, wiele innych czynników generują tak wiele stanów faktycznych odnoszących się do podziału majątku, że nawet nie próbujemy ich tu opisać pobieżnie… Każdy podział majątku to odrębna sprawa, acz czasami wszystko wydaje się podobne. Mieszkanie obciążone hipoteką to oczywiście najczęstszy przedmiot podziału majątku wspólnego.

Stan majątku wspólnego ustala się na dzień ustania wspólności majątkowej (np. rozwodu) a wartość tego majątku na dzień orzekania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Wróć do góry