WARSZAWSKI PORTAL ROZWODOWY

phone   T. 22 403 77 03 
phone   T. 693 445 280 
ZAMÓW POZEW ON-LINE
on-line
NEWESLETTER
Email

WINA W ROZWODZIE
(wina w rozkładzie pożycia)

Definicja i przesłanki przypisania winy

Wina w rozkładzie pożycia, to nic innego jak określenie w wyroku rozwodowym przez sąd który z małżonków ponosi winę za rozpad więzi małżeńskich i przyczynienie się do orzeczenia rozwodu. Przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie definiują pojęcia winy, jego znaczenie wyjaśnia nauka prawa cywilnego.

Dla przypisania określonemu podmiotowi winy niezbędna jest:

  • obiektywna niewłaściwość postępowania (bezprawność) polegająca na sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego

  • ocena możliwości przewidywania znaczenia swojego postępowania i skutków tego postępowania

  • ocena możliwości zapobieżenie określonym skutkom i ocena zachowania mającego na celu zapobieżenie tym skutkom lub zgoda na ich wystąpienie

Jak z powyższego wynika do przypisania małżonkowi winy nie jest konieczne, by zamiarem małżonka było objęte określone działanie lub zaniechanie, zmierzające do rozkładu pożycia, lecz wystarczy możliwość przewidywania znaczenia skutków danego działania lub zaniechania naruszającego przepisy prawa.

Chodzi tu w szczególności o przepisy stanowiące o obowiązkach małżonków w małżeństwie. Takimi obowiązkami są:

  • obowiązek wspólnego pożycia

  • obowiązek wzajemnej pomocy

  • obowiązek wierności

  • obowiązek współdziałania dla dobra rodziny

Orzekając o winie sąd winien brać pod uwagę nie wszelkie możliwe powody rozkładu pożycia, lecz jedynie te, które faktycznie do rozkładu pożycia doprowadziły. Nawet popełnienie przestępstwa na szkodę współmałżonka tylko wtedy może uzasadniać orzeczenie rozwodu z jego winy (współwiny), jeżeli miało wpływ na rozkład pożycia małżeńskiego. Dopiero ustalenie powyższego wpływu uzasadnia obciążenie winą tego małżonka za rozkład pożycia.

Wybrane poglądy Sądu Najwyższego nt. winy rozkładu pożycia.

Związanie się jednego z małżonków z innym partnerem w czasie trwania małżeństwa lecz po dacie, w której nastąpił już zupełny i trwały rozkład pożycia między małżonkami nie daje podstawy do przypisania temu małżonkowi winy za ten rozkład.

Jeśli sąd przyjmuje z jednej strony, że małżonek przyczynił się do rozkładu pożycia małżeńskiego, to nielogicznym jest aby nie przypisał temu małżonkowi także winy. W takim wypadku istnieje podstawa do złożenia apelacji i żądania zmiany wyroku w zakresie winy.

Dla przyjęcia współwiny stron w rozkładzie pożycia małżeńskiego bez znaczenia jest okoliczność, która z nich zawiniła w większym, a która w mniejszym stopniu.

Zachowania polegające na urządzaniu awantur, obrzucaniu małżonka wyzwiskami, upublicznianiu pogłosek i pomówień o jego intymnych kontaktach z inną kobietą w miejscu pracy i wśród znajomych stanowią wystarczające usprawiedliwienie dla przyjęcia współwiny rozkładu pożycia małżeńskiego.

Dla ustalenia winy małżonka może być istotne jego zachowanie już po fakcie rozkładu pożycia małżeńskiego stron, o ile pogłębiło ono lub utrwaliło ten rozkład. W każdej sytuacji należy ocenić, czy istnieje związek przyczynowy między określonym zawinionym zachowaniem małżonka a rozkładem pożycia małżeńskiego, a więc czy zachowanie to stało się przyczyną rozkładu pożycia albo rozkład ten pogłębiło lub utrwaliło. Należy ocenić, czy gdyby do takiego zachowania nie doszło, rozkład małżeństwa by nie nastąpił albo byłyby szanse na reaktywowanie pożycia.

Przykładem zachowań pogłębiających (czy też utrwalających), rozkład pożycia mogą się przejawiać:

  • w jaskrawych objawach braku harmonii

  • brakiem zrozumienia

  • brakiem tolerancji

Pogłębienie rozkładu, który nawet zapoczątkowany przez jednego z małżonków, nie może być traktowane jako dopuszczalna kompensata za nieodpowiednie zachowanie się (czy pojedynczą reakcję) drugiego małżonka.

Wina jako element stanu psychicznego wymaga poczytalności. Z tego względu nie można przypisywać współmałżonkowi winy za rozkład pożycia, gdyby do tego rozkładu doszło w wyniku działań małżonka w stanie wyłączającym świadome powzięcie decyzji.

Skutki orzeczenia winy

Orzeczenie o winie małżonków w rozwodzie (rozkładzie pożycia):

  • określa możliwości, zakres i czasokres domagania się alimentów od drugiego małżonka po rozwodzie.

  • co do zasady nie stanowi przesłanki w postaci ważnego powodu do domagania się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

O obowiązku alimentacyjnym pomiędzy byłymi małżonkami piszemy tutaj.

W wpływie winy w rozwodzie na podział majątku wspólnego piszemy w artykule: Wina a podział majątku wspólnego.

Wina a podział majątku wspólnego. Żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym

Co do zasady błędne jest przekonanie, iż orzeczenie winy w rozwodzie wpływa na ukształtowanie pozycji małżonka winnego bądź niewinnego w postępowaniu o podział majątku wspólnego. W postępowaniu o podział majątku wspólnego wina w rozkładzie pożycia nie ma co do zasady znaczenia. Opinię taką wyraził Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 7 czerwca 2000 roku w sprawie III CKN 455/00 gdzie stwierdził, iż Wina rozkładu pożycia małżeńskiego, stwierdzona w wyroku rozwodowym, nie przesądza o istnieniu ważnych powodów w rozumieniu art. 43 § 2 ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Małżonkowie mają co do zasady równe udziały w majątku wspólnym. Jednakże z ważnych powodów każdy z małżonków może domagać się ażeby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia, w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Takim właśnie ważnym powodem jest najczęściej wina w rozkładzie pożycia związana z tym, że rozpad pożycia nastąpił właśnie z powodu znikomego przyczyniania się do powstawania majątku wspólnego, braku zaangażowania w wychowanie dzieci i prowadzenie domu. Jeśli natomiast wina w rozkładzie pożycia związana była ze zdradą fizyczną i emocjonalną przy pełnym zaangażowaniu osobistym w powstawanie majątku wspólnego niezależnie od stopnia przyczynienia się do powstania tego majątku to takie ustalenie winy nie powinno wywierać wpływu na równy podział majątku wspólnego. Kwestia ta jednak jest ocenna albowiem przepis stanowi o „ważnych powodach” z jakich może zostać ustalony nierówny udział małżonków w majątku wspólnym. W większości spraw jednak o podział majątku wspólnego, niezależnie od orzeczonej winy następuje podział w stosunku 1/2:1/2. Należy zauważyć, iż dzieje się tak też dlatego, że strony zwykle nie domagają się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym a podział następuje w pewnym czasokresie po orzeczeniu rozwodu, kiedy to negatywne emocje związane z orzeczeniem winy ulegają wyciszeniu a strony utrwalają się w przekonaniu, iż każda z nich ma równy, niezmienny udział w majątku wspólnym i nic w tym zakresie nie można zrobić. Także pełnomocnicy stron często nie wskazują na ten aspekt sprawy albowiem wiąże się to zwykle z przedłużeniem postępowania dowodowego i wykazywaniem istnienia niedookreślonych w przepisie ważnych powodów. To z kolei zniechęca zarówno strony jak i profesjonalnych pełnomocników do zajmowania się tą kwestią. Dla szybkości postępowania odstępują oni od domagania się ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

Wróć do góry